Đây là vùng nhiều người làm vì lòng tốt nhưng về kỹ thuật là vi phạm. Phải hiểu rõ trước khi đăng.
Dịch = tác phẩm phái sinh
Luật SHTT điều 14: tác phẩm phái sinh (dịch, phóng tác, cải biên) thuộc quyền tác giả của tác giả gốc. Để dịch hợp pháp, cần có sự cho phép của tác giả/NXB gốc. Dịch không có phép = xâm phạm quyền tài sản theo điều 20.
Trường hợp được miễn
Luật điều 25 cho phép trích dẫn ngắn cho mục đích nghiên cứu, phê bình. Dịch 1-2 đoạn quote kèm bình luận → OK. Dịch nguyên chương hoặc cả sách → KHÔNG OK dù phi thương mại.
Fan translation thực tế
Cộng đồng fan dịch novel, manga rất phát triển ở VN. NXB Mỹ/Nhật biết và đa số không truy vì: (1) tăng độ phổ biến tác phẩm, (2) chi phí lawsuit qua quốc gia khác cao, (3) nếu enforce sẽ làm fans tức giận. Nhưng khi cộng đồng quá lớn hoặc khi NXB chính thức chuẩn bị release VN, họ sẽ takedown đột ngột.
Cách hợp pháp
(1) Liên hệ NXB hoặc agent của tác giả → license dịch chính thức. Hơi đắt với cá nhân nhưng có nhiều cuốn nhỏ chỉ vài trăm USD. (2) Dịch tác phẩm public domain — sách của tác giả mất 70+ năm (Tolstoy, Dickens, Mark Twain...). Project Gutenberg có hàng nghìn cuốn. (3) Tác phẩm Creative Commons — một số tác giả mới publish CC, cho dịch tự do.